లాలా లజపత్ రాయ్ మరియు బిపిన్ చంద్ర పాల్ ఇద్దరూ పంజాబ్ మరియు బెంగాల్ ప్రాంతాలలో తిలక్ పర్యటనలను ఏర్పాటు చేశారు. అప్పటి పంజాబ్ ప్రాంతంలో ప్రస్తుత భారతదేశంలోని పంజాబ్, హర్యానా మరియు ఇప్పుడు పాకిస్తాన్లో ఉన్న పంజాబ్ మిగిలిన భాగం ఉండేవి. అలాగే అప్పటి బెంగాల్ ప్రాంతంలో ఇప్పటి పూర్తి బంగ్లాదేశ్, భారతదేశంలోని పశ్చిమ బెంగాల్ మరియు చుట్టుపక్కల కొంత ప్రదేశం ఉండేది.
కలకత్తాలో తిలక్ సభ అంటే ఆ కాలంలోని వార్తాపత్రికలకు చర్చించుకోవడానికి ఒక పెద్ద విషయంగా మారిపోయింది. ఒక్కో సభకు అక్షరాలా ఐదు-ఐదు వేల మంది వచ్చేవారు, కొన్నిసార్లు అయితే ఈ సంఖ్య దానికి రెట్టింపు లేదా మూడు రెట్లు కూడా అయ్యేది. కలకత్తా మరియు పంజాబ్ ప్రాంతాల ప్రజలు తిలక్ను మనస్ఫూర్తిగా ‘భారతదేశ అత్యున్నత నాయకుడు’గా భావించసాగారు, అక్కడి నాయకుల ప్రసంగాల్లో కూడా అలాగే ప్రస్తావించడం మొదలైంది.
భారతదేశంలోని బ్రిటిష్ గవర్నమెంట్ 1897, 1909 మరియు 1916లో తిలక్ను రాజద్రోహం మరియు బ్రిటిష్వారికి వ్యతిరేకంగా అసంతృప్తిని రేకెత్తించారనే ఆరోపణలపై ఏడాదిన్నర చొప్పున జైలుకు పంపింది. 1897 నాటి రాజద్రోహం కేసులో మరియు ఒక వ్యక్తిగత స్థాయి కేసులో కూడా బారిస్టర్ మహమ్మద్ అలీ జిన్నా తిలక్ తరపున వకాల్తాను గౌరవపూర్వకంగా తీసుకున్నారు. 1913 మరియు 1916 కేసులలో అయితే జిన్నా తిలక్ను ఈ ఆరోపణల నుండి విడిపించగలిగారు.
జిన్నా అత్యంత ఉన్నత విద్యావంతుడు మరియు ఆధునిక భావాలు కలిగిన కాంగ్రెస్ నాయకుడు, ఆయనకు తిలక్ అంటే ఎంతో గౌరవం ఉండేది. దీనివల్ల చదువుకున్న ముస్లిం యువత తిలక్ వెనుక నిలబడటం ప్రారంభించింది. తిలక్ ప్రజాదరణ పంజాబ్ మరియు బెంగాల్ ప్రాంతాల నుండి అన్నిచోట్లా వ్యాపించసాగింది. ఇది చూసి బ్రిటిష్వారికి కడుపు మంట మొదలై కుట్రలు పన్నసాగారు. దీనివల్లనే లార్డ్ కర్జన్ అనే అత్యంత గడుగ్గాయి, కుటిల మరియు క్రూర స్వభావం కలిగిన వ్యక్తిని భారతదేశానికి పంపారు. ఈ మనిషి హిందూ-ముస్లింల మధ్య వైరం సృష్టించడం మరియు హిందూ-ముస్లిం అల్లర్లు రేపడం అనే రెండు ప్రధాన అంశాలను లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నాడు.
దీనికోసమే అతను ఉమ్మడి బెంగాల్ ప్రాంతాన్ని ‘ముస్లింలు ఎక్కువగా ఉన్న తూర్పు బెంగాల్’ మరియు ‘హిందువులు ఎక్కువగా ఉన్న పశ్చిమ బెంగాల్’గా విభజించాడు. ఇందులో తిలక్ ఏ నిర్ణయం తీసుకున్నా ఆయనకే నష్టం జరుగుతుందని, భారతదేశం కూడా ముక్కలవుతుందని లార్డ్ కర్జన్ నమ్మాడు. కానీ అలా మాత్రం జరగలేదు.
లోకమాన్య తిలక్ బిపిన్ చంద్ర పాల్ సహాయంతో మొత్తం బెంగాల్ ప్రాంతంలో బ్రిటిష్వారికి వ్యతిరేకంగా బలమైన ఉద్యమాన్ని లేవదీశారు. బ్రిటిష్ ప్రభుత్వానికి తొత్తులుగా ఉన్న కొంతమంది స్వార్థపరులైన భారతీయులు కొన్ని చోట్ల హిందూ-ముస్లిం అల్లర్లు రేపడానికి ప్రయత్నించారు. కానీ తిలక్ సహచరులు చాలా మంది రోడ్ల మీదకు వచ్చి, ఊరూరా తిరిగి తిలక్ ఉద్దేశాన్ని ప్రజలకు వివరించారు. దీనివల్ల బెంగాల్ విభజనకు వ్యతిరేకంగా జరుగుతున్న పోరాటం మరింత ఉధృతమైంది. చివరకు ఈ విభజనను 1911లో రద్దు చేయాల్సి వచ్చింది.
ఇదే సమయంలో ‘అరబిందో ఘోష్’ అనే బెంగాలీ అతివాద నాయకుడు ముందుకు వచ్చి, తిలక్ తరపున ఉత్తర భారతదేశం అంతటా ప్రచారాన్ని చేపట్టారు. ఈ అరబిందో ఘోషే ఆ తర్వాత పాండిచ్చేరిలో ఒక ఆశ్రమాన్ని నిర్మించి, ఒక విభిన్నమైన మరియు పూర్తిగా వేదాలను అనుసరించే ఆధ్యాత్మిక నివాసాన్ని ఏర్పాటు చేశారు.
అదే సమయంలో ‘చిదంబరం పిళ్ళై’ దక్షిణ భారతదేశంలో తిలక్ ప్రతినిధిగా పనిచేయసాగారు. దీనివల్ల దక్షిణ భారతదేశంలోని అతి సామాన్య మరియు నిరక్షరాస్య పౌరుడికి కూడా ‘తిలక్ మన నాయకుడు, మనం ఆయనకు సపోర్ట్ చేయాలి మరియు ఆయన చేసే పనిలో చురుగ్గా పాల్గొనాలి’ అని బలంగా అనిపించసాగింది.
రోజురోజుకూ తిలక్ ప్రజాదరణ పెరుగుతూనే ఉంది. తిలక్ మెల్లగా ‘ప్రతి భారతీయుడు సులభంగా బ్రిటిష్వారిని వ్యతిరేకించగలిగే’ స్వాతంత్ర్య పోరాట మార్గాలను ప్రజల ముందు ఉంచారు.
1. మొదటిది విదేశీ వస్తువుల బహిష్కరణ - ముఖ్యంగా బ్రిటన్ నుండి వచ్చే వస్తువులను బహిష్కరించడం. బ్రిటిష్వారు భారతదేశంలోని ముడి సరుకును అతి తక్కువ ధరకు తీసుకువెళ్లి, దానితోనే బ్రిటన్లో తయారైన వస్తువులను భారతీయులకు నాలుగు రెట్లు ఎక్కువ ధరకు అమ్మేవారు. కొన్నిసార్లు అయితే ఇది పది రెట్లు కూడా ఉండేది.
ఈ కార్యక్రమం కింద తిలక్ ప్రజలను బ్రిటిష్ వస్తువులు అమ్మే దుకాణాల ముందు ‘పికెటింగ్’ చేయమని చెప్పారు, ప్రజలు అలాగే చేయడం మొదలుపెట్టారు. ప్రజలకు ఇది చాలా సులభమైన విషయం - విదేశీ వస్తువుల దుకాణాల్లోకి వెళ్లేవారిని అడ్డుకోవడం, వారికి బ్రిటిష్వారి నీచ బుద్ధిని వివరించడం. ఒకవేళ ప్రజలు వినకపోతే, దేశభక్తుల బృందాలు మానవ హారంగా ఏర్పడి దుకాణంలోకి వెళ్లే దారిని మూసివేసేవారు. దీనివల్ల బ్రిటిష్ వస్తువుల అమ్మకాలు యాభై శాతం తగ్గిపోయాయి మరియు బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం, బ్రిటిష్ పారిశ్రామికవేత్తలు భారీ నష్టాన్ని చవిచూడాల్సి వచ్చింది.
2. స్వదేశీ ఉద్యమం - ఈ ఉద్యమాన్ని లోకమాన్య తిలకే భారతదేశంలో మొదటిసారిగా ప్రారంభించారు. దానికోసం ఆయన తన ప్రసంగాల ద్వారా కేవలం బ్రిటిష్ వస్తువులను బహిష్కరిస్తే సరిపోదని, ఆ వస్తువుల స్థానంలో భారతదేశంలో తయారైన వస్తువులు దొరకాలని ప్రకటించారు. దీనివల్ల కరాచీ నుండి మద్రాసు వరకు ఎంతోమంది భారతీయ చిన్న, పెద్ద పారిశ్రామికవేత్తలు ఉత్సాహంగా భారత్లో వస్తువులను తయారు చేయడం మొదలుపెట్టారు.
ఇవన్నీ చూసి కోపోద్రిక్తుడైన లార్డ్ కర్జన్, తిలక్ గారి కలకత్తా సభ అనంతరం జరిగిన పత్రికా సమావేశంలో తనకు అనుకూలంగా కొనుగోలు చేసిన కొంతమంది భారతీయ పాత్రికేయులను చొరబెట్టాడు.
ఈ బ్రిటిష్కు అనుకూలంగా ఉన్న పాత్రికేయులు గందరగోళం సృష్టించి తిలక్ను ప్రశ్నలు అడగడం మొదలుపెట్టారు. వారి ప్రశ్న ఇలా ఉంది - “మిస్టర్ తిలక్! 1818 కి ముందు భారతదేశంలోని మూడింట రెండు వంతుల భాగం మరాఠాల పాలనలో ఉండేది. మీరు కూడా మరాఠీ వారే. మీకు కూడా మళ్ళీ అలాంటి మరాఠా రాజ్యమే భారతదేశం మీద రావాలని ఉంది కదా?”
తిలక్ను మరాఠీలు కాని వారి నుండి వేరు చేయడానికి ఇది ఒక తెలివైన ప్రయత్నం.
కానీ లోకమాన్య తిలక్ చాలా స్పష్టంగా, బహిరంగంగా మైకు ద్వారా ఇలా సమాధానం ఇచ్చారు, “ఈ ఆలోచన ఇప్పుడు పాతబడిపోయింది. ఈ ఆధునిక యుగంలో భారతదేశంలోని అన్ని ప్రాంతాలకు ప్రాతినిధ్యం వహించే ప్రజాస్వామ్య ప్రభుత్వం వస్తుంది. నా గ్రూపులో బెంగాలీ నాయకులు ఉన్నారు, పంజాబీ నాయకులు ఉన్నారు, తెలుగు, కన్నడ మరియు మద్రాసీ (తమిళ) నాయకులు ఉన్నారు మరియు మా కార్యకర్తలు కూడా అన్నిచోట్లా విస్తరించి ఉన్నారు. కాబట్టి బ్రిటిష్వారు భారతదేశాన్ని విడిచి వెళ్ళినప్పుడు ఏదో ఒక ప్రత్యేక వర్గం రాజ్యం ఏర్పడదు; అసలు ‘రాజు-ప్రజలు’ అనే వ్యవస్థే ఉండదు, ప్రజల ప్రభుత్వం ఏర్పడుతుంది.”
తిలక్ ఇచ్చిన ఈ స్పష్టమైన సమాధానంతో లార్డ్ కర్జన్ కుట్ర పూర్తిగా విఫలమైంది మరియు మొత్తం భారతదేశం లోకమాన్య తిలక్నే తమ ఏకైక సర్వోన్నత నాయకుడిగా భావించసాగింది.
1907లో సూరత్లో జరిగిన కాంగ్రెస్ వార్షిక సమావేశంలో నామ్దార్ గోపాల కృష్ణ గోఖలే మరియు ఆయన సహచరులు తిలక్ను దెబ్బతీయడానికి ఎంతో ప్రచారం చేశారు. వారికి అతివాద వర్గం ఉనికి అసలు ఇష్టం లేదు. తిలక్ మద్దతుదారులు బలంగా నిలబడ్డారు కానీ గోఖలే కాంగ్రెస్ను చీల్చడంలో విజయం సాధించారు. కాంగ్రెస్ ‘అతివాదులు’ మరియు ‘మితవాదులు’ అని రెండు భాగాలుగా విడిపోయింది.
1907 మార్చి నెలలో ఖుదీరామ్ బోస్ మరియు ప్రఫుల్ల చాకి అనే ఇద్దరు బెంగాలీ తిలక్ మద్దతుదారులు మొదట కలకత్తాలో తిలక్ను కలిశారు, ఆ తర్వాత మూడుసార్లు పుణెకు వచ్చి తిలక్ను కలిశారు. ‘తిలక్ వారికి సరిగ్గా ఎలాంటి సహాయం చేశారు’ అనేది ఆ దేవుడికే తెలియాలి.
కానీ ఈ ఇద్దరూ ఒక పెద్ద చరిత్రను సృష్టించారు.
(కథ కొనసాగుతుంది)
Comments
Post a Comment