ప్రఫుల్ల చాకీ బెంగాల్లోని తిలక్ ప్రధాన అనుచరులైన అరవింద ఘోష్ మరియు భగిని నివేదితల ప్రసంగాలకు, చర్చా కార్యక్రమాలకు ప్రభావితుడై, అంతరంగంలో ఒక గొప్ప లక్ష్యాన్ని ఏర్పరచుకున్న యువకుడు. బ్రిటిష్ పాలనను పడగొట్టాలనే పట్టుదలతో అతడు రగిలిపోతుండేవాడు. దానికి తోడు కలకత్తాలో తిలక్ చేసిన ప్రసంగం విన్నాక, ముఖ్యంగా వారి ఆ ప్రసిద్ధ ప్రెస్ కాన్ఫరెన్స్ చూశాక.. కేవలం తిలక్ మాత్రమే భారతదేశాన్ని బ్రిటిష్ వారి బానిసత్వం నుండి విముక్తి చేయగలరని ప్రఫుల్ల చాకీకి పూర్తి నమ్మకం కలిగింది.
చిన్న వయస్సు వాడైనా ఖుదీరామ్ బోస్ ఎంతటి పరిణతి కలవాడంటే, విప్లవ ఉద్యమం విజయవంతం కావాలంటే అది రహస్యంగా (Secrecy) ఉండాలని అతను మొదటి నుండే గ్రహించాడు. సంస్థ కోసం కరపత్రాలు ముద్రించడం, సమాచారాన్ని చేరవేయడం, మీటింగ్ జరిగే గదులను సర్దడం మరియు అజ్ఞాతంలో ఉన్న వారికి భోజనాలు అందించడం వంటి చిన్న చిన్న పనులు చేసే ఒక సాధారణ కార్యకర్త అని మాత్రమే ఆ బృందంలోని ముఖ్య నాయకులు అనుకునేవారు.
కానీ అరవింద ఘోష్ మాత్రం ఖుదీరామ్ కళ్లలోని ఆ జ్వాలను సరిగ్గా గుర్తించారు. ఆయన ఎవరికీ తెలియకుండా ఖుదీరామ్ బోస్ను తన పర్సనల్ అసిస్టెంట్గా నియమించుకున్నారు. ఇక్కడే ఖుదీరామ్ జీవితం మారిపోయింది.
ఖుదీరామ్ బోస్ మరియు ప్రఫుల్ల చాకీ ఇద్దరూ కలిసి ‘బాంబు ఎలా తయారు చేయాలి’ అనే వర్క్షాప్లో శిక్షణ తీసుకోవడం మొదలుపెట్టారు. వీరు తిలక్ను కలిసి వచ్చాక రకరకాల బాంబులు తయారు చేయడంలో వేగం
పెంచారు. వీరిద్దరూ కలిసి మొదటిసారి ఒక ‘పుస్తక-బాంబు’ (book-bomb) తయారు చేశారు. ఆ పుస్తకాన్ని పట్టుకుని వెళ్లే యువకుడిని చూస్తే ఎవరికైనా అతడు ఒక చదువుకునే విద్యార్థి అని మాత్రమే అనిపిస్తుంది. పుస్తకంలోని మొదటి కొన్ని పేజీలు తెరిచి చూసినా కూడా పోలీసులకు అది బాంబు అని ఏమాత్రం అనుమానం వచ్చేది కాదు.
ఆ పుస్తకం మధ్యలో బాంబు సామాగ్రిని ఎంత నేర్పుగా దాచేవారంటే, ఆ పుస్తకం బరువు కూడా మరీ ఎక్కువగా అనిపించేది కాదు.
మూడు పోలీసు స్టేషన్ల పైన, ఇద్దరు బ్రిటిష్ ఆఫీసర్ల పైన మరియు బ్రిటిష్ వారికి ఇన్ఫార్మర్గా ఉన్న ఒక ద్రోహి ఇంటి పైన ఈ చిన్న పుస్తక బాంబులను ఉపయోగించారు. ఇది కేవలం ఒక టెస్టింగ్ మాత్రమే, ఆ టెస్టులో వీరి పుస్తక బాంబులు వంద శాతం సక్సెస్ అయ్యాయి.
30 మార్చి 1908న ఖుదీరామ్ బోస్ ఒక్కడే తిలక్ను కలవడానికి పూణే చేరుకున్నాడు. అక్కడి నుండి తిరిగి వచ్చేటప్పుడు తన మొదటి లక్ష్యాన్ని (Target) నిర్ణయించుకునే వచ్చాడు.
కేవలం అనుమానం వచ్చినా చాలు, ఎలాంటి సాక్ష్యం లేకపోయినా ముసలివారికి కూడా అత్యంత క్రూరమైన శిక్షలు విధించేవాడు. బ్రిటిష్ గవర్నమెంట్ రాజ్యాంగంలో (Constitution) కూడా లేని శిక్షలను అతడు వేసేవాడు.
మార్చి 30న ఖుదీరామ్ బోస్ పూణే వచ్చినప్పుడు, దానికి రెండు నెలల ముందే ఈ కింగ్స్ఫోర్డ్ ‘జుగాంతర్’ (యుగాంతర్) అనే బెంగాలీ పత్రిక ఎడిటర్కు కఠినమైన శిక్ష విధించాడు. అతడిని జైలుకు పంపడమే కాకుండా, అంతకు ముందు నడిరోడ్డుపై కొడుతూ, ఈడ్చుకుంటూ గల్లీగల్లీల్లో తిప్పాలని హుకుం జారీ చేశాడు. ఆ వృద్ధుడైన ఎడిటర్ నిస్సహాయంగా, బాధతో అరిచిన కేకలు ఖుదీరామ్ మనసును కలచివేశాయి.
ఆ తర్వాత మార్చి 24న కింగ్స్ఫోర్డ్ ‘సుశీల్ సేన్’ అనే 15 ఏళ్ల కుర్రాడిని పట్టుకున్నాడు. 8వ తరగతి చదువుతున్న ఆ పసివాడు స్వదేశీ ఉద్యమం కోసం ప్రశాంతంగా పనిచేస్తుండేవాడు. జుగాంతర్ ఎడిటర్పై జరిగిన క్రూరత్వానికి నిరసన తెలపాలని ప్రజలను కోరుతున్నాడన్నదే అతడు చేసిన నేరం.
ఈ కింగ్స్ఫోర్డ్ ఆ ఐదడుగుల పసివాడికి 15 కొరడా దెబ్బల శిక్ష విధించాడు, అది కూడా మార్కెట్లోని రద్దీగా ఉండే మెయిన్ సెంటర్లో.
అక్కడితో ఆగలేదు. కొరడా దెబ్బ తగిలిన ప్రతిసారీ సుశీల్ సేన్ “వందే మాతరం” అని నినదించేవాడు. ఇది చూసి కింగ్స్ఫోర్డ్ మరింత రెచ్చిపోయి, ఒక్కో ‘వందే మాతరం’ నినాదానికి ఒక్కో కొరడా దెబ్బ అదనంగా వేయాలని ఆదేశించాడు.
దాదాపు అరగంట పాటు ఆ బాలుడు ‘వందే మాతరం’ అంటూనే ఉన్నాడు. మెల్లగా అతని గొంతు క్షీణించింది, చివరకు అతడు స్పృహ తప్పి పడిపోయాక మాత్రమే కొరడా దెబ్బలు ఆగాయి.
ఈ సంఘటన ఖుదీరామ్ మరియు ప్రఫుల్లలను తీవ్రంగా కలచివేసింది. వారితో పాటు ప్రతి భారతీయుడు రగిలిపోయాడు. ‘సుశీల్ సేన్’ బ్రిటిష్ అరాచకాలకు ఒక చిహ్నంగా మారిపోయాడు. భారతదేశమంతటా దీనికి వ్యతిరేకంగా నిరసనలు మొదలయ్యాయి.
పూణే నుండి తిరిగి వచ్చిన ఖుదీరామ్ బోస్ ఆ నిర్దయుడైన కింగ్స్ఫోర్డ్ను అంతం చేయాలని నిర్ణయించుకున్నాడు. ఈలోగా కలకత్తాలోని ప్రజా ఆగ్రహాన్ని తగ్గించడానికి బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం కింగ్స్ఫోర్డ్ను ముజఫర్పూర్కు మెజిస్ట్రేట్గా బదిలీ చేసింది.
కానీ ఈ బదిలీ ఖుదీరామ్ మరియు ప్రఫుల్లలకు మంచిదైంది. కలకత్తా లాంటి రద్దీ నగరంలో బాంబు వేస్తే అమాయక ప్రజలు కూడా చనిపోయే ప్రమాదం ఉందని వారు భావించారు. అందుకే కింగ్స్ఫోర్డ్ ముజఫర్పూర్ వెళ్లడం వారికి సంతోషాన్ని ఇచ్చింది. ముజఫర్పూర్ చాలా చిన్న మరియు ప్రశాంతమైన నగరం. అక్కడ ఈ మెజిస్ట్రేట్ ప్రతిరోజూ సాయంత్రం క్రమం తప్పకుండా ‘యూరోపియన్ క్లబ్’కు వెళ్లేవాడు.
30 ఏప్రిల్ 1908 సాయంత్రం సమయం ఖరారైంది. వీరిద్దరూ విద్యార్థుల వేషంలో ఆ క్లబ్ ముందున్న బస్ స్టాప్లో బస్సు కోసం ఎదురుచూస్తున్నట్లుగా కూర్చున్నారు.
క్లబ్లో విందు వినోదాలు ముగించుకుని కింగ్స్ఫోర్డ్ తన బగ్గీలో ఇంటికి బయలుదేరాడు. అతనితో పాటు మరో బ్రిటిష్ ఆఫీసర్ ప్రింజల్ కెన్నడీ (Pringle Kennedy) భార్య మరియు కుమార్తె ఉన్నారు. ఆఖరి నిమిషంలో కింగ్స్ఫోర్డ్ ఆ ఇద్దరు మహిళలను తన ఖరీదైన బగ్గీలో కూర్చోవాలని కోరాడు, ఎందుకంటే వారి బగ్గీ చిన్నదిగా ఉంది. కింగ్స్ఫోర్డ్ స్వయంగా కెన్నడీ చిన్న బగ్గీలో కూర్చున్నాడు. ఆ కాలంలో హోదాని బట్టి గుర్రపు బగ్గీలు
చిన్నవి, పెద్దవిగా ఉండేవి మరియు నాలుగు వైపులా మూసి ఉండేవారు.
చివరి నిమిషంలో జరిగిన ఈ మార్పు ఖుదీరామ్ మరియు ప్రఫుల్లలకు తెలిసే అవకాశం లేదు. అందుకే ‘హెర్బర్ట్ బ్రూమ్’ (Herbert Broom) రాసిన ‘కమెంటరీస్ ఆన్ ది కామన్ లా’ అనే లా పుస్తకంలో దాచిన ఆరు ఔన్సుల డైనమైట్ బాంబును ఖుదీరామ్ ఆ బగ్గీపై విసిరాడు.
కానీ కింగ్స్ఫోర్డ్ వేరే బగ్గీలో ఉండటం వల్ల అతను ప్రాణాలతో బయటపడ్డాడు. ఖుదీరామ్ మరియు ప్రఫుల్ల కింగ్స్ఫోర్డ్ బగ్గీని సరిగ్గానే గుర్తుపట్టారు, కానీ ఆ రోజు ఆ బగ్గీలో కెన్నడీ కుటుంబం ఉంది. ఆ ప్రమాదంలో ఇద్దరు మహిళలు మరణించారు.
కొద్ది కాలానికే ఖుదీరామ్ మరియు ప్రఫుల్ల దొరికిపోయారు. బ్రిటిష్ ప్రభుత్వానికి భారత స్వాతంత్ర్య సంగ్రామాన్ని బద్నామ్ చేయడానికి ఒక అవకాశం దొరికింది. ‘యూరోపియన్ మహిళలపై దాడి’ అనే పేరుతో వారు విప్లవ నాయకులపై అసత్య ప్రచారాలు మొదలుపెట్టారు.
కానీ లోకమాన్య తిలక్ మాత్రం తన ‘మరాఠా’ మరియు ‘కేసరి’ పత్రికల్లో సుశీల్ సేన్ ఉదంతాన్ని గట్టిగా ప్రస్తావిస్తూ ఖుదీరామ్ చర్యను బహిరంగంగా సమర్థించారు. తిలక్ కలం గర్జించింది, బ్రిటిష్ వారి వాదనలు ముక్కలైపోయాయి.
సరిగ్గా ఇదే సమయంలో దక్షిణ ఆఫ్రికా నుండి భారతదేశానికి తిరిగి వచ్చి తన నాయకత్వాన్ని నిరూపించుకోవాలని చూస్తున్న ‘మోహన్ దాస్ కరంచంద్ గాంధీ’ అనే కొత్త నాయకుడు ఖుదీరామ్ చర్యను కఠినంగా విమర్శించారు. అతడిని ‘మహిళలపై అరాచకాలు చేసేవాడు’ అని సంబోధించారు.
ఇక్కడే ‘తిలక్ వర్సెస్ గాంధీ’ అనే కొత్త యుగం మొదలైంది. ఎందుకంటే తిలక్ శత్రువు అయిన గోపాలకృష్ణ గోఖలేకి గాంధీ శిష్యుడు.
(కథ కొనసాగుతుంది)
Comments
Post a Comment