భారత స్వాతంత్ర్య పోరాటంలోని అజ్ఞాత చరిత్ర యొక్క సంగ్రహావలోకనం - భాగం 24

“బాల గంగాధర్ తిలక్ చిన్నప్పటి నుంచే అత్యంత స్వతంత్ర ఆలోచనలు కలిగి, పోరాట స్వభావం గలవారు మరియు అన్యాయానికి వ్యతిరేకంగా ధైర్యంగా నిలబడే వ్యక్తి.”

ఆయనకు 16 ఏళ్ల వయసు ఉన్నప్పుడు, ఆయన తండ్రి గంగాధర తిలక్ స్వల్ప అనారోగ్యంతో 1872లో మరణించారు. అప్పట్లో బాల గంగాధర తిలక్‌కు కేవలం 16 ఏళ్లు మాత్రమే మరియు అప్పటికే ఆయనకు వివాహం కూడా అయిపోయింది. ఆయన భార్య పుట్టింటి పేరు ‘తాపీబాయి’, అత్తవారింటి పేరు ‘సత్యభామాబాయి’.

లోకమాన్యుల పెళ్లయిన కేవలం ఆరు నెలల లోపే గంగాధరరావు తిలక్ మరణించడంతో, ఆయన బంధువులు మరియు కొందరు గ్రామస్థులు సత్యభామాబాయిని నిందించడం మొదలుపెట్టారు. ఆమె అడుగు పెట్టిన ఏడాది తిరగకముందే మామగారు చనిపోయారని, అది ఆమె కాళ్ల గుణమేనని అనసాగారు. ఆ రోజుల్లో ఇలాంటి మూఢనమ్మకాలు భారత దేశమంతటా ఉండేవి. ఇలాంటి సందర్భాల్లో చిక్కుకున్న స్త్రీని ‘అపశకునము, దౌర్భాగ్యురాలు’ అని రకరకాలుగా హింసించేవారు.

లోకమాన్యులకు తన తండ్రి పదమూడవ రోజు కార్యక్రమం చేస్తున్నప్పుడు ఈ విషయం స్పష్టంగా అర్థమైంది. ఎందుకంటే ఆ రోజు సత్యభామాబాయి వడ్డించడానికి వస్తే ఎవరూ ఏమీ వడ్డించుకోవట్లేదు, కానీ అదే వస్తువును వేరే ఏ స్త్రీ వడ్డించినా తీసుకుంటున్నారు.

లోకమాన్యులు కూడా ఆ పంక్తిలో భోజనానికి కూర్చున్నారు, ఎందుకంటే చనిపోయిన వ్యక్తికి దగ్గరి బంధువు, ముఖ్యంగా కుటుంబ సభ్యులు ఆ పంక్తిలో ఉండటం ఆచారం. ఆ వ్యక్తి మొదటి ముద్ద తిన్న తర్వాతే మిగిలిన వారి భోజనం మొదలవుతుంది. తిలక్ తన చురుకైన చూపులతో సత్యభామాబాయి పడుతున్న ఇబ్బందిని గమనించారు. కానీ ఒక పక్క ఆయన వయసు చాలా చిన్నది, ఇంకో పక్క ఇలాంటి నమ్మకాలు ఉన్నవారి సంఖ్య చాలా ఎక్కువ. తిలక్ ఎవరినీ నొప్పించకుండా ఈ పరిస్థితికి ఒక పరిష్కారం చూపారు.

ఒక మూలన బాధగా నిలబడి ఉన్న 14 ఏళ్ల సత్యభామాబాయిని తిలక్ తన చూపులతోనే ఓదార్చి, వడలు

వడ్డించడానికి రమ్మని సైగ చేశారు. ఆమె వడల పళ్లెం పట్టుకుని వడ్డించడానికి రాగానే, తిలక్ చాలా ప్రశాంతంగా తన విస్తరిలో ఐదారు వడలు వడ్డించుకున్నారు, అది కూడా సత్యభామాబాయి చేతుల మీదుగానే.

మొదట ఆమె చాలా భయపడింది, ఆమె చేయి వణుకుతోంది. కానీ తిలక్ గంభీరమైన స్వరంతో పంక్తిలో ఉన్న వారందరికీ వినిపించేలా ఇలా అన్నారు, “నేను ఇలాంటి పిచ్చి నమ్మకాలను, మూఢనమ్మకాలను అస్సలు నమ్మను. మా వివాహం నిశ్చయం కాకముందు నుంచే మా నాన్నగారు అనారోగ్యంతో ఉన్నారు. మీ గృహప్రవేశం వల్ల ఎలాంటి అశుభం జరగలేదు.”

తిలక్ ఈ మాటలు సూటిగా చెప్పడంతో, మరికొందరు సమాన భావాలు ఉన్న వ్యక్తులు కూడా సత్యభామాబాయి దగ్గరే కావాలని వడలు వడ్డించుకున్నారు. ఆయన గంభీర స్వరం, స్పష్టమైన ఆలోచనల వల్ల మిగతా వారు ఎవరూ ఎదురు చెప్పలేకపోయారు.

ఆ రాత్రి తన స్నేహితులతో ఈ విషయం గురించి మాట్లాడుతున్నప్పుడు, వాళ్లు తిలక్‌తో ఇలా అన్నారు - “బాల్! నీ గంభీరమైన ముఖం, ఆ కంచు కంఠం, నీ ఆలోచనల స్పష్టత ముందు కటిక మొండివాళ్లు కూడా నోరు మెదపలేదు. నువ్వు భవిష్యత్తులో పెద్ద నాయకుడివి అవుతావు.” తిలక్ ఆ మాటలకు నవ్వి, “చిన్న విషయానికే నన్ను ఏకంగా దేశ నాయకుడిని చేసేశారేంటి? నేను ఈ పల్లెటూరిలో కేవలం మెట్రిక్ పాసైన కుర్రాడిని మాత్రమే” అన్నారు.

అంతలో తిలక్ భుజంపై చేయి వేసి శభాష్ అంటూ, ఆయన వెనక నుంచి వచ్చిన ఆయన గురువు చింతామణి బర్వే ముందుకు వచ్చి ఇలా అన్నారు, “బాల్! నీ స్నేహితులు చెబుతున్నది అక్షర సత్యం. ఈ సంఘటన జరిగినప్పుడు నేను కూడా అక్కడే ఉన్నాను. నేను గత 25 ఏళ్లుగా రత్నగిరి జిల్లాలోని ప్రధాన పాఠశాలలో పాఠాలు చెబుతున్నాను, గత రెండేళ్లుగా ఈ ఊరికి స్వచ్ఛందంగా వచ్చాను.

నీ అంత ధైర్యవంతుడైన, స్పష్టమైన ఆలోచనలు గల విద్యార్థిని గానీ, గురువును గానీ లేదా ఏ పెద్ద మనిషిని గానీ నేను చూడలేదు. జనం ఇంటి గొడవలు చాలా పడతారు. కానీ ఒక సిద్ధాంతం కోసం గట్టిగా నిలబడి, అందరినీ ఎదురించే ధైర్యం ఉన్న వ్యక్తివి నువ్వొక్కడివే నాకు కనిపించావు.

బాల్! నువ్వు నిజంగానే భారత దేశ భాగ్యవిధాతవవుతావు. నేను మనస్ఫూర్తిగా చెబుతున్నాను, నువ్వు రత్నగిరి వదిలి పూణే లేదా ముంబై వెళ్లి ఉన్నత చదువులు చదువుకోవాలి.

ఈ బ్రిటిష్ కాలేజీల్లో చదువుతున్నప్పుడు ప్రపంచంలో ఏం జరుగుతుందో తెలుస్తుంది, దానివల్ల మన

అనుభవాలు పెరుగుతాయి.

అలాగే ఈ ఇంగ్లీష్ కాలేజీల్లో పెద్ద పెద్ద లైబ్రరీలు (Libraries) ఉన్నాయి. అందులోని పుస్తకాలు ప్రపంచ జ్ఞానాన్ని ఇస్తాయని విన్నాను. నువ్వు ఆ గ్రంథాలను చదివి నీ వ్యక్తిత్వాన్ని మరింత తీర్చిదిద్దుకోవచ్చు.

బ్రిటిష్ వారు ఝాన్సీ రాణి లక్ష్మీబాయిని, రావుసాహెబ్ పేష్వాను, తాత్యా తోపేను ఏం చేశారో నీకు తెలుసు కదా? గత రెండేళ్లుగా నేను మీకు ఆ చరిత్రే కదా బోధించింది.

బ్రిటిష్ వారు భారత్‌ను అక్షరాలా దోచుకుంటున్నారు, మన సంస్కృతిని నాశనం చేస్తున్నారు. నీలాంటి నాయకుడి అవసరం భారత ప్రజలకు ఎంతో ఉంది. మన రాజులు చిన్న చిన్న అధికారాలతోనే సంతోషపడుతూ తమను తాము బ్రిటిష్ వారిలా భావిస్తున్నారు.

కానీ గుర్తుంచుకో, తాత్యా తోపేను ఎలా ఉరి తీశారో, మంగళ్ పాండేకి ఏ గతి పట్టిందో, వీరనారి లక్ష్మీబాయిని ఎలా కపటంతో చంపారో నీకు తెలుసు. ఆ తర్వాత వచ్చిన బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం పగతో దేశంలోని వివిధ జిల్లాల్లో ఎంతోమంది స్వాతంత్ర్య సమరయోధులను ఉరితీసింది. అందుకే నువ్వు చాలా జాగ్రత్తగా నీ మార్గాన్ని ఎంచుకో, ఎందుకంటే బ్రిటిష్ వారి అధికారం చాలా బలంగా ఉంది.”

బర్వే మాస్టారు, స్నేహితులు వెళ్ళిపోయిన తర్వాత బాల గంగాధర తిలక్ ఒంటరిగా అరుగు మీద కూర్చుని ఆలోచించసాగారు. మాస్టారు చెప్పిన మాటలు ఆయనకు బాగా అర్థమయ్యాయి. ఆయన మనసులో భవిష్యత్తు గురించి ఒక స్పష్టమైన ఆలోచన మొదలైంది. నిజానికి తిలక్ మనసులో కూడా గత ఏడాది రెండేళ్లుగా ఇవే ఆలోచనలు వస్తున్నాయి.

ఆ రాత్రంతా తిలక్ నిద్రపోలేదు. పూణే వెళ్లాలని నిర్ణయించుకున్నారు. 1873లో పూణేలోని డెక్కన్ కాలేజీలో విద్యార్థిగా చేరారు. అక్కడే ఆయన ‘బి.ఏ. మ్యాథమెటిక్స్‌’ (ఫస్ట్ క్లాస్) డిగ్రీ పూర్తి చేశారు.

తిలక్ డిగ్రీ కోసం గణితం చదివినా, డెక్కిన్ కాలేజీలోని పెద్ద లైబ్రరీలో కూర్చుని పాలిటిక్స్ (Politics), ఫిలాసఫీ (Philosophy) తో పాటు సంస్కృత గ్రంథాలను కూడా క్షుణ్ణంగా అధ్యయనం చేసేవారు.

ఆయన 1877లోనే ఎం.ఏ. లో చేరి చదువు మొదలుపెట్టారు. ఆ చదువు పూర్తయ్యేసరికి ఆయనకొక స్పష్టమైన అభిప్రాయం ఏర్పడింది - ‘ధర్మం, ఆధ్యాత్మికత మరియు లౌకిక జీవితం ఒకదానికొకటి వేరు కావు. కేవలం మన గురించి మనం బతకడం కంటే, దేశాన్ని మన కుటుంబంగా భావించడం ముఖ్యం. ఇప్పుడు

దేశానికి అదే అవసరం. దేశసేవ తర్వాత మెట్టు మానవత్వం, అంటే దీనజన సేవ. అన్నిటికంటే పై మెట్టు ఏమిటంటే - వ్యక్తిగత జీవితం, కుటుంబ జీవితం, దేశసేవ మరియు మానవసేవ. వీటన్నిటినీ చేస్తూనే భగవంతుడితో అనుసంధానమై ఉండటం.’

బ్రిటిష్ ప్రొఫెసర్లు, అధికారుల ప్రవర్తన చూసిన తర్వాత తిలక్ రాజకీయాల్లోకి రావాలని గట్టిగా నిర్ణయించుకున్నారు. అందుకే ఎం.ఏ. చదువును మధ్యలోనే ఆపేసి, ముంబైలోని ‘గవర్నమెంట్ లా కాలేజీ’లో అడ్మిషన్ తీసుకున్నారు.”

(కథ కొనసాగుతుంది)